टोमॅटो पिकात झिंक या अन्नद्रव्य कमतरतेची लक्षणे काय आहेत आणि त्यामुळे काय नुकसान होते?

✅लक्षणे

▸ झिंक या अन्नद्रव्याच्या कमतरतेमुळे रोपांची पाने लहान आणि नाजूक होतात.
▸ पानांवर पिवळसर रंगाचे पट्टे आणि ठिपके दिसतात.
▸ झिंकची कमतरता असल्यास झाडाची उंची कमी राहते.
▸ झिंकच्या कमतरतेमुळे फळांच्या संख्येत आणि आकारात घट येते.
▸ रोपांची फुलांची मोठ्या प्रमाणात गळ होते.

✅ कारणे

▸ मातीमध्ये झिंकचे प्रमाण कमी असल्यास पिकांना ते उपलब्ध होत नाही.
▸ जास्त pH च्या मातीत झिंक कमी प्रमाणात उपलब्ध असतो.
▸ जाड मातीमध्ये झिंकची हालचाल कमी होते.
▸ फॉस्फरस सारख्या इतर अन्नद्रव्यांचे जास्त प्रमाण झिंकचे शोषण कमी करते.

✅ नुकसान

▸ झिंकच्या कमतरतेमुळे उत्पादनात मोठ्या प्रमाणात घट होते.
▸ फळांची गुणवत्ता कमी होते, ज्यामुळे बाजारात कमी किंमत मिळते.
▸ झाडांची रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होते, ज्यामुळे रोगांचा प्रादुर्भाव होतो.

✅ उपाययोजना

▸ झिंक सल्फेट सारख्या झिंकयुक्त खतांचा वापर करावा.
▸ झिंक सल्फेटचे द्रावण तयार करून पानांवर फवारणी करावी.
▸ मातीचे नियमित परीक्षण करून झिंकचे प्रमाण तपासावे व आवश्यकतेनुसार सुधारणा करावी.
▸ शेणखत, कंपोस्ट खत यांसारख्या सेंद्रिय खतांचा वापर करून मातीची गुणवत्ता सुधारावी.
▸ कमतरता टाळण्यासाठी विविध पिकांचे फेरपालट करावे.

याप्रकारे योग्य काळजी घेतल्यास पिकात झिंकच्या कमतरतेमुळे होणारे नुकसान टाळता येऊ शकते आणि उत्पादनात वाढ करता येते.