टोमॅटो पिकात बोरॉन अन्नद्रव्य कमतरतेची लक्षणे काय आहेत आणि त्यामुळे काय नुकसान होते..?

✅ लक्षणे

▸ रोपांची नवीन पाने गोळा होतात.
▸ टोमॅटोच्या फळांवर काळे किंवा गडद रंगाचे डाग पडतात.
▸ रोपांची फळे आणि फुले गळून पडतात.
▸ रोपांची वाढ खुंटते आणि नवीन वाढ नाजूक असते.
▸ रोपांच्या पानांच्या कडा कोरड्या पडतात आणि गोळा होतात.

✅ कारणे

▸ काही जमिनीत नैसर्गिकरित्या बोरॉनचे प्रमाण कमी असते.
▸ पाण्याची कमतरता असल्यास बोरॉनचे शोषण कमी होते.
▸ जास्त प्रमाणात पाऊस पडल्यावर जमिनीतील बोरॉन शेताच्या बाहेर वाहून नेले जाते.
▸ जास्त pH असलेल्या जमिनीमध्ये बोरॉनची उपलब्धता कमी असते.
▸ जास्त प्रमाणात सेंद्रिय पदार्थांचा वापर केल्यास बोरॉनची कमतरता भासते.

✅ नुकसान

▸ पिकांचे उत्पादन आणि गुणवत्ता दोन्ही कमी होते.
▸ फळांचे आकार लहान होतात आणि रंग नीट विकसित होत नाही.
▸ झाडांची सामान्य वाढ आणि विकास मंदावतो.

✅ उपाययोजना

▸ बोरॉनयुक्त खतांचा जसे की बोरोक्स (Borox) किंवा सोल्यूबल बोरॉन फर्टिलायझर्स योग्य प्रमाणात वापर करावा. जमिनीचे नियमित परीक्षण करून बोरॉनची उपलब्धता तपासावी.
▸ योग्य प्रकारे पाण्याचा वापर करून जमिनीतील ओलावा कायम ठेवावा.
▸ जमिनीचा pH हा 6.5 ते 7.5 च्या दरम्यान ठेवणे गरजेचे आहे.
▸ सेंद्रिय पदार्थांचा संतुलित वापर करावा, ज्यामुळे बोरॉनची उपलब्धता कमी होत नाही.

हे सर्व उपाययोजना करून टोमॅटो पिकामध्ये बोरॉनच्या कमतरतेची समस्या सोडवता येते आणि पिकांची गुणवत्ता व उत्पादन वाढवता येते.